Bij schuldhulpverlening zijn verschillende instanties en organisaties betrokken, zowel op landelijk als lokaal niveau. In de praktijk blijken er op lokaal niveau grote verschillen te zijn in de aanpak van de schuldhulpverlening. Er kan een onderscheid worden gemaakt tussen instanties die uitvoerend en die beleidsmatig werk leveren. Soms zijn de organisaties werkzaam op een bepaald onderdeel van de schuldsanering, het kan ook zijn dat ze als belangenorganisatie of koepel werken voor een bepaalde doelgroep.
Hieronder wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste organisaties. Voor meer informatie over een organisatie, kun je klikken op de betreffende organisatie. Je komt dan automatisch op hun website.
Algemeen maatschappelijk werk (AMW)
Het amw is in veel gemeenten een belangrijke deelnemer in de uitvoering van
schuldhulpverlening. Vooral op het gebeid van budgetbegeleiding, psychosociale
hulpverlening, preventie en nazorg. In een aantal gemeenten houdt het
maatschappelijk werk zich ook bezig met schuldbemiddeling.
Bedrijfsmaatschappelijk werk
Een groot aantal
ondernemingen heeft een bedrijfsmaatschappelijkwerker(ster). Zij of hij kan zich
bezighouden met schuldhulpverlening voor werknemers van de onderneming.
BKR
Bureau
Krediet Registratie, kortweg BKR, houdt een centraal register bij van
kredietverplichtingen in Nederland. Het is één administratiepunt met gegevens
van alle consumenten die een krediet hebben of de laatste vijf jaar hebben
gehad. Ook middelen waaruit een krediet kan voortvloeien worden geregistreerd.
Heb je bijvoorbeeld een creditcard of een winkelpas, dan staat dit vermeld in de
centrale kredietregistratie, maar ook mobiele telefoonabonnementen staan
geregistreerd. Wat niet wordt vasgelegd zijn onder andere leningen van de
Sociale Dienst, huurschulden, hypotheken en studieleningen.
Wanneer je je
verplichtingen niet nakomt, bestaat de kans dat acher je lening een A komt te
staan, van Achterstand. Daarvan is sprake bij 2-5 % van de registraties.
Daardoor wordt het moelijker in de toekomst nog geld te lenen. Als je schulden
zijn gesaneerd dan komt ook dat bij de BKR geregistreerd te staan. Deze
registratie blijft vier jaar staan. De BKR legt alle gegevens zorgvuldig vast en
beheert het bestand. Je kunt inzage krijgen in je gegevens door een formulier in
te vullen bij een willekeurige bank en 4,50 Euro te betalen. Na een week
krijg je de resultaten thuisgestuurd.
Juridisch Loket
Bij het
Juridisch Loket kunnen personen met een laag of midden inkomen tegen een geringe
vergoeding rechtsbijstand krijgen van professionele juristen. In de
schuldhulpverlening zal een cliënt niet snel recht hebben op rechtsbijstand
aangezien hier reeds andere instanties (semi)-juridische hulp verlenen. Wel
kun je verwezen worden als er bijvoorbeeld onenigheid is over een schuld of
als je wilt vragen om verlaging van de alimentatieplicht
Bureau WSNP
De Wet
Schuldsanering Natuurlijke Personen wordt gecoördineerd door
de Raden voor Rechtsbijstand, in het bijzonder de Raad voor Rechtsbijstand
's-Hertogenbosch.
CBS
Het Centraal Bureau
voor de Statistiek (CBS) is een overheidsinstelling ressorterend onder het
Ministerie van Economische Zaken. Het onderzoeksterrein wordt bepaald door de
Centrale Commissie voor de Statistiek. Dit is een onafhankelijke commissie
waarin overheid, wetenschap en maatschappelijke groeperingen zijn
vertegenwoordigd. Dit ‘CBS-parlement’ waarborgt de onafhankelijkheid van het CBS
en de onpartijdigheid van de informatie.
De informatie die het CBS verzamelt,
omvat vele maatschappelijke aspecten; van economische groei en
consumentenprijzen, tot de leefsituatie van individuen. Hiertoe worden jaarlijks
honderden enquêtes gehouden onder bedrijven en huishoudens en bij particuliere-
en overheidsinstellingen. Het CBS verplicht zich tot geheimhouding van de
individuele gegevens. De uitkomsten van enquêtes leveren een schat aan
informatie op over de Nederlandse maatschappij. Door de ervaring van het CBS op
dit gebied is de informatie die zij verstrekken erg betrouwbaar.
DIVOSA
De directies
van de sociale dienst hebben zich verenigd in Divosa. Divosa werkt aan beleid,
producten en diensten waarmee sociale diensten hun werk beter kunnen doen. Zij
brengen onder andere circulaires uit die betrekking hebben op
schuldhulpverlening. Divosa behartigt de belangen van sociale diensten en hun
klanten door informatie en ideeën over de sociale zekerheid uit te dragen naar
politiek en praktijk. Diensten en producten van Divosa moeten ertoe bijdragen
dat klanten van sociale diensten eenvoudig en doeltreffend gebruik kunnen maken
van de lokale sociale zorg. Bruikbaarheid en doelmatigheid van de
dienstverlening door Divosa worden steeds getoetst aan de toegevoegde waarde
voor zowel de klant als de sociale diensten. Bij de ontwikkeling van diensten en
producten houdt Divosa ook rekening met de functies en activiteiten van andere
actoren in de sociale en economische sfeer waarmee sociale diensten samenwerken.
- Divosa draagt zorg voor een gezamenlijke inbreng vanuit de sociale diensten in het proces van landelijke beleidsontwikkeling.
- Divosa biedt als serviceorganisatie handreikingen voor de toepassing van wet- en regelgeving; door standaardisatie van collectieve producten en door bemiddeling bij advies in individuele situaties.
- Divosa ondersteunt het management van een sociale dienst onder andere op de terreinen beleidsvorming, organisatie, beheer en informatievoorziening.
- Divosa bevordert een voldoende aanbod van kwalitatief hoogwaardige opleidingen voor het personeel van de sociale diensten.
- Divosa signaleert via haar leden in een vroegtijdig stadium maatschappelijke noden en behoeften.
- Divosa analyseert de achterliggende problematiek en geeft oplossingsrichtingen aan.
Overleg en samenwerking met de politiek, ministeries, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, andere uitvoeringsorganisaties en organisaties die de klanten van sociale diensten vertegenwoordigen, vormen een vanzelfsprekend onderdeel van deze activiteit.
Gemeente
De gemeente ontwikkelt (gemeentelijk) beleid ten
aanzien van schuldhulpverlening voor particulieren zowel als ondernemers.
Gemeentelijke kredietbanken
De gemeentelijke kredietbank houdt zich met betrekking tot de
schuldhulpbemiddeling voornamelijk bezig met het schuldregelen. Zij verleent in
dit kader onder andere saneringskredieten.
Gemeentelijke sociale diensten
Binnen de lijnen van de Wet Werk en Bijstand heeft de gemeente een aantal
mogelijkheden om iets te doen aan het inkomensbeleid voor de minima, hetgeen ook
een positief gevolg kan hebben op het voorkomen van uitzichtloze schulden. In
een aantal gevallen voert de sociale dienst de schuldhulpverlening uit, maar
vaak wordt deze specialistische taak uitbesteed.
Landelijk Platform Integrale
Schuldhulpverlening
In 1994 is het Landelijk Platform Integrale
Schuldhulpverlening (LPISHV) opgericht. Leden van dit overlegorgaan zijn:
- de NVVK (kredietbanken);
- Divosa (sociale diensten);
- MOgroep (Algemeen Maatschappelijk Werk);
- de VNG (gemeenten);
Het ministerie van SZW is toehoorder en financiert de activiteiten.
In het
Platform bundelen de brancheorganisaties van de lokale uitvoerders van de
schuldhulpverlening hun krachten. Het onderzoek “Schulden: naar”
van professor Boorsma leverde in 1994 de uitgangspunten. Opvallend bleken
voornamelijk de hoeveelheid mensen met problematische schulden en de grote
verscheidenheid aan schuldhulpverlening van plaats tot plaats. De belangrijkste
aanbeveling was: ontwikkel gezamenlijk de
integrale schuldhulpverlening. Integrale schuldhulpverlening werkt
tegelijkertijd aan de oplossing van de schulden (financieel-technisch) én aan de
oorzaken of gevolgen (psychosociaal) van de problematische schuldsituatie.
In de visie van het LPISHV moet gedurende de gehéle schuldhulpverlening, zowel
in het minnelijke als in het wettelijk traject,
integraal gewerkt worden. Vooraf en tijdens de trajecten is
preventie belangrijk en moet er aandacht besteed worden aan de
uitvallers.
Het Landelijk Platform heeft de eerste jaren van haar bestaan
vooral gezocht naar die gezamenlijke, integrale werkwijze. Zij creëerde
draagvlak voor een integraal schuldenbeleid en signaleerde knelpunten. Zo
verscheen een eerste Handreiking en een Werkboek Schulden.
Eind 1999 bleek de problematiek zodanig in omvang toe te nemen en de behoefte
aan landelijk ondersteunende activiteiten zo groot dat het Platform haar taken
professioneler moest uitvoeren.
In 2000 startte het Landelijk Project
Integrale Schuldhulpverlening. Een Projectbureau zorgt voor een landelijk
netwerk en voert regie over een aantal gevarieerde deelprojecten. Zo wordt er
gewerkt aan landelijke organisatiemodellen, onderzoeken, methodiekontwikkeling,
kwaliteits-bevordering, uitwisseling, registratie, opleiding, en organiseert
het project studiedagen en congressen. Alle activiteiten zijn gericht op de
integrale werkwijze, dat betekent een intensieve samenwerking van gemeenten en
sociale diensten met kredietbanken en het maatschappelijk werk.
Ministerie van Justitie
Het ministerie van justitie is het
overheidsorgaan dat verantwoordelijk is voor wetgeving omtrent de wsnp en het
loonbeslag.
Ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Het ministerie van sociale
zaken en werkgelegenheid stippelt de grote lijnen uit van de beleidsmatige kant
van schuldhulpverlening. Hierbij kunnen eventueel ook andere ministeries
betrokken zijn. Verder verricht het ministerie veel onderzoek op dit gebied.
MOgroep
De
Maatschappelijk Ondernemers Groep is de ondernemersorganisatie voor de branches
Welzijn, Jeugdzorg en Kinderopvang. De MOgroep heeft meer dan 2000 leden
waaronder de ruim 150 AMW instellingen. De Maatschappelijk Ondernemers Groep:
- behartigt de belangen van de branches door lobby en profilering;
- ondersteunt de ondernemers bij het vervullen van hun werkgeversfunctie
(arbeidsvoorwaardenbeleid, arbeidsmarktbeleid, arbeidsomstandighedenbeleid,
wet- en regelgeving, sociaal-economisch beleid); - voert de CAO-onderhandelingen voor de CAO's Welzijn, Jeugdhulpverlening en Kinderopvang;
- signaleert tendensen en volgt het nieuws op de voet;
- verzamelt en verspreidt kennis en informatie, in publicaties en bij evenementen;
- initieert projecten en onderzoeken.
Nederlandse Vereniging voor
VolksKrediet (nvvk)
Dit is de koepelorganisatie van alle
gemeentelijke kredietbanken in Nederland. Tevens zijn er geassocieerde leden,
veelal schuldhulpverlenende instanties die werken volgens de gedragscode.
NIBUD
Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD)
informeert en adviseert over geldzaken van consumenten. Het NIBUD bestaat sinds
1979 en is gevestigd in Utrecht.
NIZW
Het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn / NIZW is een
onafhankelijke organisatie die zich door middel van informatie, innovatie en
ondersteuning richt op vernieuwing en verbetering van de sector zorg en welzijn.
In deze sector werken ruim 400.000 beroepskrachten en vele vrijwilligers op
terreinen als kinderopvang, maatschappelijke dienstverlening, sociaal-cultureel
werk, ouderendienstverlening, jeugdzorg, maatschappelijke opvang, verzorgings-
en verpleeghuizen, thuiszorg en hulpverlening aan mensen met een handicap.
Ook instellingen buiten de sector die zorg- en welzijnsactiviteiten ondernemen, zoals opleidingen, provincies, gemeenten en woningbouwcorporaties, doen regelmatig een beroep op het NIZW. De werkzaamheden van het NIZW zijn geclusterd rond de thema's informatie en infrastructuur, jeugdzorg en -welzijn, zorgen en verplegen, organisatie van zorg en lokaal sociaal beleid. Binnen deze kaders houden de medewerkers van het NIZW zich bezig met de ontwikkeling en implementatie van nieuwe methodieken en informatieproducten, met afstemmingsvraagstukken en expertiseontwikkeling. Dat resulteert onder meer in congressen, trainingen, boeken, brochures, almanakken, databestanden, websites, cd-rom's, video's en een informatielijn.
Sociaal Raadslieden
Deze organisatie verricht in veel gemeenten veel preventief werk op het gebied
van schulden, doordat zij mensen onder andere helpen bij het invullen van
formulieren en het aanvragen van inkomensverruimende maatregelen.
Vereniging van Nederlandse Gemeentes
Deze organisatie adviseert en informeert gemeenten over ontwikkelingen en trends
op gebieden van het gemeentelijk beleid. Zij verricht ook onderzoek op dit
gebied.
Opzijnbest.nl
Huis & Tuin Web
De pagina's op huis en tuin web geven een overzicht van de feiten en
ontwikkelingen rondom alle zaken en huis. Dit doen zij door het verenigen van
encyclopedie informatie met het laatste nieuws. Dit brengt het zoeken naar
informatie op een hoger niveau.